Στην wikipedia περιγράφεται ως εξής:

Ο όρος εναλλακτική ιατρική χρησιμοποιείται για να περιγράψει θεραπευτικές πρακτικές που φέρονται να έχουν τα ίδια θεραπευτικά αποτελέσματα με την ιατρική αλλά δεν έχουν αποδειχτεί μέσω της επιστημονικής μεθόδου, δεν έχουν αποδειχθεί ή δεν μπορούν να αποδειχθούν από τη φύση τους. Οι πρακτικές που καλύπτονται από τον όρο δεν είναι σαφώς καθορισμένες και συχνά δεν καθορίζονται με συνέπεια στη βιβλιογραφία.^[1] Σύμφωνα με το Αμερικανικό Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Εναλλακτικής Ιατρικής (National Center of Complementary and Alternative Medicine, NCCAM), ο όρος περιλαμβάνει διάφορα είδη ιατρικών πρακτικών που δεν θεωρούνται τμήμα της σύγχρονης συμβατικής ιατρικής^[2].

Συμβατικά, κύριες πρακτικές που περιγράφονται με τον όρο είναι η ομοιοπαθητική, η παραδοσιακή κινέζικη ιατρική, η ιριδολογία, η ρεφλεξολογία, η αγιουρβεδική ιατρική, η χειροπρακτική, το ρέικι, η Ενεργονοητική^[3], η παραψυχολογία και η βοτανοθεραπεία.

Η πλειονότητα των εναλλακτικών ιατρικών πρακτικών χαρακτηρίζονται ως ολιστικές, προσεγγίζοντας τα φυσικά, πνευματικά και συναισθηματικά χαρακτηριστικά του ασθενούς. Η συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική περιλαμβάνει πρακτικές οι οποίες έχουν συχνά πνευματική, μεταφυσική ή θρησκευτική βάση, μη αποδεδειγμένες ή ελεγμένες πρακτικές ή γνώσεις, οι οποίες δεν προέρχονται από την παραδοσιακή ευρωπαϊκή ιατρική, ή άλλες εναλλακτικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Εναλλακτική Ιατρική Βελονισμός

Προέλευση του βελονισμού

Ο βελονισμός είναι τομέας της παραδοσιακής κινέζικης ιατρικής . έχει ιστορία χιλιετιών και προέρχεται από την αρχαία Κίνα. Με το βελονισμό επιτυγχάνεται με φυσικά μέσα η πρόληψη και η θεραπεία παθολογικών καταστάσεων.

Η ακριβής έναρξη της εφαρμογής του βελονισμού είναι δύσκολο να καθοριστεί καθώς η ιστορία τους χάνετε μέσα στο χρόνο. Ωστόσο αντλώντας στοιχεία από την αρχαία βιβλιογραφία και τα ιστορικά ευρήματα, μπορούμε να επιχειρήσουμε μια κατά προσέγγιση εκτίμηση.

Στο αρχαίο βιβλίο ιστορίας ‘’ Σι Τζι’’ , το οποίο δημοσιεύτηκε μεταξύ 140-88 π.χ. αναφέρεται ότι ο βελονισμός ήταν ευρύτερα γνωστός την περίοδο των εμπολέμων κρατών, 2500 χρονιά πριν. Τότε έζησε ο ιατρός Κινέζικης ιατρικής Μπιάν Τσούε που έμεινε στην ιστορία συν τοις άλλης , διότι κατάφερε χρησιμοποιώντας βελονισμό να θεραπεύσει ασθενή που βρισκόταν σε κωματώδη κατάσταση. Μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια υπήρξα πολλοί ιατροί βελονιστές της εποχής και ο βελονισμός ολοένα και εξελισσόταν, ώσπου το 1822 απαγορευτικέ. Μετά την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας επανήλθε στο προσκήνιο. Ιδρυθήκαν κολλέγια και νοσοκομεία που περιλαμβάνουν τμήματα και ινστιτούτα βελονισμού. Πλέον γίνονται οργανωμένες θεραπείες, αλλά και μελέτες σε πανεπιστήμια και ινστιτούτα.

Παραδοσιακή θεωρία

Το ανθρώπινο σώμα είναι ένα πολύπλοκο σύστημα αποτελούμενο από διαφορετικά τμήματα, που σύμφωνα με την παραδοσιακή κινέζικη ιατρική επικοινωνούν και συνδέονται μεταξύ τους μέσω του συστήματος τον μεσημβρινών. Οι μεσημβρινοί είναι στην ουσία ‘’ κανάλια’’ ροής του ΄΄τσι’’ όπου συνδέουν την εξωτερική πλευρά του σώματος μας με τα εσωτερικά όργανά . Στην κύρια πορεία των μεσημβρινών υπάρχουν σημεία κλειδιά τα οποία ονομάζονται σημεία βελονισμού. Τα σημεία αυτά δεν είναι απομονωμένα στο δέρμα αλλά συνδέονται με τα όργανα μέσω τον μεσημβρινών. Η ενεργοποίηση των σημείων βελονισμού επιτυγχάνει , μέσω της ρύθμισης της οργανικής λειτουργίας και τις προώθησης του τσι και του αίματος διαμέσου του συστήματος των μεσημβρινών, τη θεραπεία νοσημάτων αλλά και τη βελτίωση της σωματικής αντίστασης ενάντια στις παθολογικές καταστάσεις.

Μεσημβρινοί

Υπάρχουν 12 κύριοι μεσημβρινοί και 8 παράδοξοι μεσημβρινοί που συμπληρώνουν τους κύριους.

Οι 12 κύριοι είναι συμμετρικά κατανεμημένοι σε κάθε πλευρά του σώματος και αποτελούνται από 6 στο άνω άκρο ( 3 γιν και 3 γιανγκ) και 6 στο κάτω άκρο (3 γιν και 3 γιανγκ).

Εξέλιξη της θεωρίας των μεσημβρινών

Η θεωρία των μεσημβρινών εξελίχθηκε από γνώσεις που περιγράφονται παρακάτω, με τις οποίες έχοντας ως εργαλείο , οι θεραπευτές της ΠΚΙ σταδιακά οδηγήθηκαν στη θεωρία των μεσημβρινών:

1. Βασικές γνώσεις ανατομίας , διάγνωση μέσω του σφυγμού και τεχνικές αποβολής αίματος.
2. Παρατήρηση της ιδιαίτερης αίσθησης κατά μήκος των μεσημβρινών , ως αποτέλεσμα του βελονισμού.
3. Λειτουργίες των σημείων βελονισμού

5 στοιχεία –φάσεις

Η θεωρία των 5 στοιχείων ή φάσεων , όπως και αυτή του γιν και του γιάνγκ, έχει τις ρίζες της στην αρχαία Κινέζικη φιλοσοφία και δεν δημιουργήθηκε αρχικά για την ΠΚΙ , αλλά χρησιμοποιήθηκε από αυτήν.

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, ο φυσικός κόσμος μπορεί να διαιρεθεί σε 5 κατηγορίες ή στοιχεία . τα στοιχεία αυτά είναι:

• το ξύλο,
• η φωτιά,
• η γη ,
• το μέταλλο και
• το νερό

Τ5α 5 στοιχεία είναι σε συνεχή κίνηση , εναλλαγή και μεταξύ τους προωθούνται ή αναστέλλονται. Το στοιχείο του ξύλου χαρακτηρίζεται από την ελεύθερη ανάπτυξη και την εξωτερίκευση. Της φωτιάς από τη ζέστη και την πλήρη εξέλιξη. Το στοιχείο της γης χαρακτηρίζεται από την κατακράτηση και την παραγωγή. Αυτό του μετάλλου από τη σταθερότητα και την ηρεμία, ενώ τέλος του νερού χαρακτηρίζεται από την απόλυτη ηρεμία και την καθοδική κίνηση.

Τσι και αίμα

Το τσί μέσα από την αέναη κίνηση του δημιουργεί ζωή και παράγει καθετί στο σύμπαν. Είναι δραστήριο και σε συνεχή κίνηση. Το τσι είναι η βασικότερή συστατική ουσία του οργανισμού που δημιουργεί και διατηρεί τις ζωτικές του λειτουργίες. Όλες οι ουσίες στο ανθρώπινο σώμα μετατρέπονται και κινούνται από τη συνεχή εναλλαγή και κίνηση του τσι. Στη θεωρία των μεσημβρινών αναφέρεται πως το τσι ρέει μέσα στους μεσημβρινούς και ότι με την εισαγωγή της βελόνας γίνεται άφιξη του τσι στο σημείο του βελονισμού.

Το αίμα κυκλοφορεί μέσα στα αγγεία και αποτελείται από τροφικό τσι και υγρά του σώματος. Βασική λειτουργεία του αίματος είναι η θρέψη και ύγρανσή του σώματος. Το αίμα μεταφέρει χρήσιμά και άχρηστα συστατικά του μεταβολισμού προς και από τα όργανα.
Το τσι και το αίμα έχουν αδιάρρηκτη σχέση.

Σημεία βελονισμού

‘’Σημεία’’, είναι ειδικές περιοχές όπου το ΄΄τσι΄΄ και το αίμα των μεσημβρινών και τον εσωτερικών οργάνων μεταφέρεται και επικοινωνεί με την επιφάνεια του σώματος.

Υπάρχουν 361 σημεία, 52 μονών και 309 αμφοτερόπλευρων σημείων, τα οποία κατανέμονται κατά μήκος των 12 κυρίων και τον παράδοξων.

Υπάρχουν κάποια έξτρα σημεία βελονισμού που δεν συμπεριλαμβάνονται στους κύριους ή παράδοξους μεσημβρινούς, αλλά τους συμπληρώνουν.

Υπάρχουν τα σημεία άσι , όπου είναι ευαίσθητες και επώδυνες περιοχές στο σώμα του ασθενή, όπου δεν αντιστοιχούν απαραίτητα στους γνωστούς μεσημβρινούς. Αυτά τα ΄΄ευαίσθητα σημεία΄΄ δεν έχουν όνομα αλλά ούτε και ακριβή θέση. Συχνά σχετίζονται με κάποιο σύνδρομο πόνου.
Υπάρχουν ακόμα τα σημεία ώτος, που κατανέμονται έξω από το αυτί και οι αντανακλαστικές περιοχές όπως το δέρμα του κρανίου, οι περιοχές του καρπού και της ποδοκνημικής άρθρωσης.

Δράση του βελονισμού

Οι δράσης του βελονισμού είναι 3:

1. Αναλγητική δράση: στηρίζεται στην παραγωγή οποιοειδών όπως ενδρορφίνες , εγκεφαλίνες και δυνορφίνες. Ακόμα και σε νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη, νορεπιφρίνη και το GABA.
2. Ανοσολογική δράση: επιτυγχάνει φυσική και επίκτητη ανοσία. Μειώνει ακόμα και τις φλεγμονές , ερεθίζοντας τον μυελό τον επινεφριδίων , εκκρίνονται κατεχολαμίνες , οι οποίες επηρεάζουν τη φλεγμονώδη αντίδραση.
3. Ρυθμιστική δράση: έχει θετική ρυθμιστική δράση στη λειτουργία των οργάνων και τον συστημάτων τους , αποκαθιστώντας τη λειτουργία τους και προωθώντας την αποκατάσταση τους.

Βιβλιογραφια

1.  Complementary and Alternative Medicine in the United States, Institute of Medicine (U.S.). Committee on the Use of Complementary and Alternative Medicine by the American Public, National Aceademies Press, 2005, σ. 17
2. ↑ “What Is CAM?” Αρχειοθετήθηκε 2015-01-04 στο Wayback Machine., NCCAM, National Institutes of Health.
3. ↑ «Η Ενεργονοητική – Energymental». Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2022.

Για να κατανοήσει κανείς το Pilates χρειάζεται να ανατρέξει πίσω στην ιστορία του.

Πιο συγκεκριμένα, ο Joseph Pilates γεννήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου του 1883 κοντά στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας και πέθανε στις 9 Οκτωβρίου του 1967. Δυστυχώς δεν έζησε για να δει τα όνειρα του να πραγματοποιούνται. Πίστευε ακράδαντα ότι η προσέγγιση του για μία ολιστική ευημερία ( well- being) θα έπρεπε να αγκαλιαστεί από το σύνολο και κυρίως από τους επαγγελματίες υγείας.

Ήλπιζε ότι ο Έλεγχος ( Contrology) , όπως αποκαλούσε το σύστημά του , θα διδασκόταν σε όλα τα σχολεία της Αμερικής. Φιλοδοξούσε η μέθοδος του να αποτελέσει μια διαδεδομένη μορφή διατήρησης της φυσικής κατάστασης στους άνδρες, στους οποίους απευθύνονταν αρχικά. Στην πορεία φάνηκε πως οι γυναίκες είναι αυτές που θα κρατούσαν την φλόγα ζωντανή για τα επόμενα χρόνια.

Είναι ευτυχές γεγονός που αρκετοί από τους πρώτους μαθητές του Joseph Pilates και της συζύγου του, Clara , την οποία συνάντησε στο δεύτερο ταξίδι του στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1926 και έγινε η δια βίου συνεργάτης του στη δουλεία του, τους διαδέχτηκαν και έγιναν εξίσου εξαιρετικοί δάσκαλοι από μόνοι τους. Αυτοί οι πρώτης γενιάς δάσκαλοι τοι Pilates , που διδάχτηκαν απευθείας από τον Joseph και τη Clara Pilates, έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της βιομηχανίας του Pilates.

Σήμερα τοπ Pilates μπορεί να εφαρμοστεί σε οπουδήποτε χώρο μπορεί να διανοηθεί κανείς. Διδάσκεται σε ιδιωτικά στούντιο , ακαδημαϊκά ιδρύματα, γυμναστήρια και ιατρικές εγκαταστάσεις. Αφορά ένα διευρυμένο πελατολόγιο από κορυφαίους αθλητές έως άτομα με περιορισμένες δυνατότητες , λόγω ασθενειών ή τραυματισμού. Οι ηλικιακές ομάδες κυμαίνονται από παιδία νηπιαγωγείου έως άτομα τρίτης ηλικίας, που απολαμβάνουν τα οφέλη του Pilates. 

Υπάρχει άλλη τέτοια μέθοδος που μπορεί να φιλοξενήσει μια τέτοια μεγάλη ποικιλία ασκούμενων? Αυτή ακριβώς είναι η μαγεία του Pilates , να είναι δηλαδή τόσο εξαιρετικά ευπροσάρμοστο. Αυτός είναι σίγουρα ένας από τους λόγους που είναι τόσο δημοφιλές και διαδεδομένο σε πολλές χώρες.

Το εύρος των ατόμων που προσελκύονται από το Pilates έχει επεκταθεί σε μεγάλο βαθμό .  Πιο συγκεκριμένα έχει παρατηρηθεί αύξηση του αριθμού των ατόμων με χρόνιο πόνο , χρόνιες ασθένειες και όσων πάσχουν από κινδύνους προχωρημένης γήρανσης που στρέφονται στο Pilates για να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους.

Έξι ( 6 ) Βασικές Αρχές του Pilates

1. 1.      Αναπνοή
2. 2.      Συγκέντρωση
3.  Κέντρο
4. 4.      Έλεγχος
5. 5.      Ακρίβεια
6. 6.      Ροή

ΤΙ ΕΊΝΑΙ ΤΟ CLINICAL PILATES

Το Clinical Pilates είναι θεραπευτική άσκηση και είναι η προσαρμογή των ασκήσεων από τη μέθοδο Pilates, αλλά προσαρμοσμένες για την αποκατάσταση ασθενών με μυοσκελετικά προβλήματα και για την αποθεραπεία από μετατραυματικές καταστάσεις.

Αφορά στην επανεκπαίδευση της μυϊκής οργάνωσης, την μυϊκή συνέργεια, την αποκατάσταση της βλάβης ειδικά για την εφαρμογή της σε ασθενείς. Βασίζεται στα τελευταία επιστημονικά δεδομένα έτσι ώστε ο ασθενής να οργανωθεί και να αποκτήσει την ικανότητα αυτοδιόρθωσης και αυτοπροσαρμογής στην καθημερινή του ζωή.

Το πρόγραμμα επανεκπαίδευσης και κινητικής ενδυνάμωσης του clinical pilates, σε σύγκριση με το απλό ασκησιολόγιο pilates, είναι απόλυτα εξατομικευμένο και εξειδικευμένο για τις ανάγκες του κάθε ασθενή, κάτι που δεν ισχύει για την άσκηση pilates.

Η μέθοδος είναι απλή και προϋποθέτει την διαδραστική σχέση μεταξύ ασθενή και θεραπευτή. Η μέθοδος εφαρμόζεται μόνο από εξειδικευμένους και πιστοποιημένους θεραπευτές και είναι οι μόνοι που μπορούν να κατανοήσουν την ανάγκη του ασθενή σε κινησιολογικό και νευροφυσιολογικό επίπεδο. Βάσει αυτής της εξατομικευμένης ανάγκης του κάθε ασθενή θα οργανώσουν το θεραπευτικό πλάνο.

Βασικές αρχές του Clinical Pilates

1. 1.      Σταθερότητα του κέντρου βάρους και κινητική λειτουργικότητα
2. 2.      Συνειδητή αναπνοή
3. 3.      Ακρίβεια και ευθυγράμμιση
4. 4.      Κινητικός έλεγχος με συνειδητή προσέγγιση
5. 5.      Συγκέντρωση
6. 6.      Ροή και Συντονισμός

Γενικά οφέλη

• •      Βελτίωση της στατικής και δυναμικής στάσης του σώματος
• Αύξηση της ελαστικότητας του μυο-περιτονιακού ιστού
• Κινητοποίηση του Π.Ν.Σ και του συνδετικού του ιστού
• Συντονισμός των επιφανειακών και των εν τω βάθη μυών με το κέντρο του σώματος (κέντρο βάρους)
• Βελτίωση της αναπνευστικής ικανότητας
• Βελτίωση της ιδιοδεκτικότητας
• Ψυχική και δομική ενσωμάτωση

Ισορροπία του σώματος και εκμάθηση σωστής κίνησης επιπλέον της θεραπευτικής δράσης, επιδρά θετικά στην εκτέλεση των φυσιολογικών πράξεων της καθημερινής ζωής, αλλάζει θετικά την αντίληψη του σώματος τους και την αυτό-εικόνα τους.

Η στάση του σώματος , εκφράζει τη θέση του σώματος στο χώρο και το βαθμό στατικής και κινητικής οργάνωσης όπως επίσης εκφράζει την εσωτερική ψυχική μας ζωή, συναισθηματική και κοινωνική.

Ενδείξεις

Μεταβολές σωστής στάσης σώματος/ σκολίωση

• Αναπνευστική επανεκπαίδευση
• Λειτουργική επανεκπαίδευση
• Σταθεροποίηση κέντρου βάρους
• Επανάκτηση κινητικότητας και μυϊκού τόνου
• Επανεκπαίδευση σταθεροποίησης με αυξανόμενα φορτία
• Οστεοπόρωση
• Πρόληψη απώλειας οστικής πυκνότητας
• Μείωση πόνου
• Βελτίωση ισορροπίας για αποτροπή των πτώσεων
• Βελτίωση της στάσης για τη μείωση της δυσκαμψίας
• Βελτίωση του μυϊκού τόνου
• Εκπαίδευση αναπνοής για παραμορφώσεις της Σ.Σ , του θώρακα και κινητοποίηση του θωρακικού κλωβού
• Γηριατρική
• Αντιστάθμιση της έλλειψης της κίνησης
• Βελτίωση της ισορροπίας και της αυτονομίας
• Μείωση του πόνου και της δυσκαμψίας
• Κατά και μετά την εγκυμοσύνη
• Βελτίωση της αντίληψης, ενεργοποίηση και έλεγχος του πυελικού εδάφους
• Προστασία, ενδυνάμωση και σταθεροποίηση της Ο.Μ.Σ.Σ
• Βελτίωση της τονικότητας των μυών
• Εξισορρόπηση της στάσης του σώματος
• Επιστροφή στη φόρμα μετά την κύηση

(προσοχή τους 3 πρώτους μήνες)

• Αθλητές
• Ενσωμάτωση της αποκατάστασής της κάκωσης πριν την επιστροφή στην αθλητική δραστηριότητα
• Εξισορρόπηση της έντασης της στάσης του σώματος για την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση αρθρικής υπερφόρτισης
• Βελτίωση της ελαστικότητας και του μυϊκού συντονισμού
• Βελτίωση της εξειδικευμένης αθλητικής απόδοσης
• Μείωση του ρίσκου ατυχήματος
• Νευροκινητική επανεκπαίδευση

Σε Parkinson, πολλαπλή σκλήρυνση, ημιπληγία, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, παραπληγία κλπ

• Σε γενικές γραμμές:
• Βελτίωση κινητικών δεξιοτήτων που υπολείπονται
• Βελτίωση του συντονισμού και της ισορροπίας
• Ενίσχυση των νοητικών ικανοτήτων (προσοχή/ συγκέντρωση)
• Ενίσχυση του βαθμού της αυτονομίας
• Εξισορρόπηση της στάσης του σώματος
• Μείωση πόνου και δυσκαμψίας

(προσοχή στην υπερτονία-σπαστικότατα)